|
TÜK DER SİİRT İLİ TÜKETİCİYİ KORUMA DERNEGİMİZİN İLİMİZDETÜKETİCİYİ KORUMAYA ve BİLİNÇLENDİRMEYE YÖNELİK ÇALIŞMALARI DEVAM ETMEKTEDİR. BU KAPSAMDA DEGERLİ HEMŞERİLERİME TEMEL HUSUSLARI AKTARMAK İSTİYORUM. Mehmet Enver AYTAÇ - Yönetim Kurulu Başkanı TÜKETİCİ HAKLARI EVRENSEL BİLDİRİSİ · Temel gereksinmelerinin karşılanması hakkı: · Barınma, ısınma, aydınlanma, içecek ve kullanılacak su bulma, ulaşım, haberleşme, tüketicilerin en temel haklarıdır. Her tüketici, bu hakları talep edebilmeli, bu haklara ulaşabilmeli ve bunları etkin bir şekilde kullanabilmelidir.
· Sağlık ve güvenliğin korunması hakkı: · Tüketilmek üzere satışa sunulan her türlü mal ve hizmetin yaşam ve sağlık açısından kullanıcılarına zarar vermeyecek durumda bulunması tüketicinin hakkıdır. · Ekonomik çıkarların korunması ve seçme hakkı: · Tüketicilere çok çeşitli kaliteli mal ve hizmetlerin ucuz fiyattan sunulması; satış sonrası hizmetlerin yeterli düzeyde olması; satıcının suistimalini gösterir tek taraflı sözleşmeler ve sözleşmelerdeki haksız hükümler; zorlayıcı kredi şartları ve baskı yaratan satış yöntemlerine karşı korunma tüketicinin hakkıdır. · Bilgilendirilme hakkı: · Mal ve hizmeti satın alırken doğru karar vermeye yardımcı olacak bilgilerin edinilmesi; yanlış, yanıltıcı, eksik reklam, etiket ve ambalaja karşı korunma tüketicinin hakkıdır. · Eğitilme hakkı: · Tüketicilerin, kendi hak ve yararlarını koruyup geliştirmesi; bilinçlenmesi; yönlendirilen değil yönlendiren tüketici olması amacıyla eğitim kurumlarında eğitilme hakkıdır. · Tazmin edilme hakkı: · Satın alınan ürünlerin bozuk, eksik veya hatalı çıkması durumunda kusurlu malın geri alınması, yenisi ile değiştirilmesi; kusurlu hizmetin yeniden görülmesi; gerekirse tazminat ödenmesi tüketicinin hakkıdır. · Temsil edilme hakkı: · Hükümetlerin ekonomik politikalarının oluşturulmasında dikkate alınma; kamu organlarında temsil; firmalarda, özellikle ürün geliştirme aşamasında görüşü alınma tüketicilerin hakkıdır. · Sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı: · Sağlık koşullarına uygun fiziksel çevrede yaşama; çevresel tehlikelerden korunma; günümüz ve gelecek nesiller için doğayı koruma tüketicinin hakkıdır.
BİLİNÇLİ ALIŞVERİŞİN KURALLARI
AYIPLI MAL VE HİZMETİ KABUL ETMEYİN! · Satın aldığınız mal kusurlu çıkabilir ya da size sunulan hizmet kusurlu olabilir. Malın kusurlu olduğunu anlarsanız, 15 gün içinde, bu malı satıcıya geri vererek ödediğiz bedelin iadesini, aynı kalitede bir ürünle değiştirilmesini, ücretsiz onarımını, kusurun nedeni kadar indirim yapılmasını talep edebilirsiniz. Satıcı bu talebinizi reddedemez. Hizmetin kusurlu olduğunu görürseniz, yine 15 gün içinde, yeniden yapılmasını, ödediğiniz bedelin iadesini talep edebilirsiniz.
TAKSİTLİ SATIŞLARDA SÖZLEŞME YAPIN! · Satıcı, taksitli ve ön ödemeli satışlarda yazılı sözleşme yapmak ve bu sözleşmenin bir nüshasını size vermek zorundadır. Sözleşmede, sizi sonradan beklenmedik bir durum ile karşı karşıya bırakacak bilgi eksiklikleri olmamalıdır.
KAMPANYALI SATIŞLARDA DİKKAT EDİN! · Kampanyalı satışlarda, taksitli satışlarda olduğu gibi, haklarınızın dayanağı imzalayacağınız sözleşmedir. Sözleşmede bilinmedik hususların net olmasına dikkat edin. Üretici firma garantisi isteyin. Sözleşme dışında senet veya çek imzalamayın. Ödeyeceğiniz miktara karşı da banka teminat mektubu isteyin. İlan ve taahhüt edilen mal veya hizmetin kusurlu olması durumunda, satıcı, bayi, acenta, temsilci, imalatçı-üretici ve ithalatçı birlikte ve zincirleme sorumludur.
KAPIDAN ALIŞVERİŞ YAPMAYIN! · Kapıdan satışlar tüketiciyi en fazla zarara uğratan satışlardır. Bütün risklerine karşın kapıdan alışveriş yaparsanız, özellikle tarihsiz ve eski tarihli sözleşmeleri imzalamayın. 7 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden, satın almaktan cayma hakkına sahipsiniz. Ancak, cayma bildirimini sözlü değil, mutlaka iadeli taahhütlü mektup veya noter ya da tüketici derneği aracılığı ile yapın. · Satıcı, 10 gün içinde, sizden aldığı parayı, kıymetli evrakı, sizi borç altına sokan her türlü belgeyi iade etmek ve 20 gün içinde de malını geri almak zorundadır.
ETİKETSİZ ÜRÜN ALMAYIN! · Perakende satışa sunulan ürünlerin veya ambalajlarının üzerinde, menşei, cinsi ve fiyatını bildiren etiketler bulundurulması zorunludur.
GARANTİ BELGESİ İSTEYİN! · Üretici veya ithalatçı firmalar, sanayi malları için garanti belgesi düzenlemek zorundadır. Bir yıldan az olmaması gereken garanti süresi içinde meydana gelen arızaların ücretsiz giderilmesi (parça değiştirilmesi dahil) zorunludur. Garanti süresi içinde aynı arıza 2 defadan fazla, değişik arızalar 4 defadan fazla olursa, ürünün aynı kalitede yeni bir ürün ile değiştirilmesini isteme hakkınız vardır.
TÜRKÇE KULLANMA KILAVUZU İSTEYİN! · Yurtiçinde üretilen veya ithal edilen sanayi mallarının Türkçe tanıtma ve kullanma kılavuzları ile birlikte satılması zorunludur.
YETKİLİ SERVİSLERİ TERCİH EDİN! · Üretici veya ithalatçı firmalar, sattıkları sanayi mallarının bakım ve onarımı için yeterli sayıda servis istasyonu kurmak ve teknisyen bulundurmak zorundadır. Ürünün serviste kalış süresi, hiçbir gerekçe ile, 30 iş gününü geçemez. KAPIDAN POSTA - KATALOG YOLUYLA SATIŞLAR
Satıcının evinize ya da işyerinize gelerek yaptığı satışlar "Kapıdan Satış" olarak adlandırılır. Bir mal veya hizmeti yayınlanan ilanlar yoluyla veya bir katalogdan seçerek satın almak ise "Posta ve Katalog Yoluyla" satışlardır.
1. Yaptığınız Sözleşmede Bilgileri Kontrol Edin - Satıcının adı veya ünvanı ile adresi,
- Sözleşmenin düzenlendiği tarih,
- Sözleşme konusu malın cinsi, miktarı ve varsa marka ve modeli,
- Malın teslim tarihi,
- Malın peşin satış fiyatı,
- Taksitlendirerek satın alıyorsanız ve peşin satış fiyatı ile taksitli satış fiyatı farklı ise vadeye göre faiz ile birlikte ödenecek toplam satış fiyatı, faiz miktarı, yıllık faiz oranı ve gecikme faizi, ön ödeme tutarı, ödeme planı,
- Ön ödeme veya taksitlendirmeniz nedeniyle borç senedi imzalamanız gerekiyorsa, toplam borç senedi tutarının malın satış fiyatından daha fazla olmamasına, senetlerin ödeme planınızda belirtilen tarih ve tutarlarda, ayrı ayrı düzenlenmesine dikkat ediniz.
2. Toplam Borcunuz Kadar Tek Bir Senet İmzalamayın
3. Kapıdan, Posta ve Katalog Yoluyla Yapılan Satışlarda Yasal Haklarınız
Hiçbir hukuki ve cezai sorumluluk üstlenmeden ve hiçbir gerekçe göstermeden teslim aldığınız tarihten itibaren 7 (yedi) gün içinde malı kabul etmek ya da reddetmek hakkına sahipsiniz. Cayma bildiriminizi satıcıya şu yollardan biri ile ulaştırabilirsiniz. a) İadeli taahhütlü mektupla,
b) Noter aracılığı ile gönderilen ihbarname ile,
c) Cayma bildirimini bizzat elden teslim ederek.Bu durumda, satıcı, ödediğiniz bedeli ve sizi borç altına sokan her türlü belgeyi 10 gün içinde iade etmekle ve 20 gün içinde malı geri almakla yükümlüdür.
Satıcı tarafından düzenlenen ve cayma hakkınızın bulunduğunu bildiren Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından onaylanmış "Cayma Bildirim Belgenizi" muıtlaka isteyin.
4. Şikayetinizi Bildirirken, Başvurunuzda Aşağıdaki Bilgilerin Bulunmasına Dikkat Edin - İlanın tarihi ve yayımlandığı yayın,
- Siparişin tarihi,
- Sipariş verilen malın özellikleri,
- Ödenen miktar ve ödeme yöntemi,
- Makbuzun bir örneği/fotokopisi,
- Şikayetinizin nedeni,
- Belirtilmesinde yarar gördüğünüz diğer detaylar.
ELEKTRİKLİ VE ELEKTRONİK ARAÇLARI SATIN ALIRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Araçların Seçiminde Dikkat Edilecek Faktörler· Kullanma Kolaylığı · Temizleme Kolaylığı · Garanti Belgesinin Olması · Yedek Parça Bulma Kolaylığı · Güvenli Olması · Fiyatının Emsallerine Oranı · Arıza ve Tamir Kolaylığı YİYECEK SATIN ALIRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Bir aile gelirinin çoğunu yiyeceğe harcar. O yüzden yiyecek alışverişi yaparken dikkatli olmak gerekir. - İlk adımda günlük, haftalık, aylık satın alınacak besinleri belirleyin.
- Kuru besinler kapalı teneke, şişe veya kutularda satılan yemeklik margarin ve sıvı yağ, zeytin ve salçayı aylık olarak satın alınız.
- Et haftalık veya günlük alınabilir ancak haftalık alınırsa buzlukta dondurarak veya kavurarak saklayınız.
- Ekmek veya sütü günlük satın alın.
- Piyasada bulunan yiyeceklerin fiyat ve kalitesini değişik yerlerden kontrol edin.
Alışveriş Sırasında Dikkat Edilmesi Gerekenler - Alışverişe giderken mutlaka bir liste yapınız.
- Paketlenmiş besin satın alırken dikkatli olun, çünkü verilen paranın bir bölümü kullanılan ambalaja gider. Paketlenmiş yiyecek ve içeceklerden en çok satın aldığımız konserve, süt, meyve suları, bisküviler ve benzerleri meyve esansları, besin boyaları ve katkı maddeleri eklenerek hazırlanmış maddelerdir. Bunların hepsinin tabii ve taze olanları daha ucuz ve daha besleyicidir.
- Paketin içinde neler olduğunu üzerindeki etiketten inceleyiniz. Sağlığa zararlı katkı maddeleri olan yiyecekleri almayın.
- Paketin veya ambalajın delik, hasarlı olmamasına ve son kullanma tarihine dikkat ederek alın.
Saklama imkanı yoksa israfı azaltmak için gerektiğinden çok besin almayınız. TATİLE ÇIKARKEN NELERE DİKKAT ETMELİ
Tatil Organizasyonu!
Tatil organizasyonu önemli bir oragnizasyon işidir. Bu yüzden seyahat acenteleri bu işi sizin adınıza yürütür.
Seyahat acenteleri, deneyimli personel ve sorumlu yöneticiler eliyle hizmet verirler. Organizasyonlarında yer alan tüm hizmetlerden size karşı sorumludurlar. Seyahat acenteleri tüm hizmetleri ile TÜRSAB ve Turizm Bakanlığı denetimindedirler.
İşletme Belgesine Dikkat!
Seyahat acentelerinin yasal olup olmadıklarını anlamak için kapısında seyahat acentesi olduğunu gösteren ve TÜRSAB amblemini taşıyan sarı pirinçten bir levhanın bulunduğuna dikkat edin. Ayrıca seyahat acenteleri bürolarında görünen bir yerde seyahat acentesi işletme belgesi asılı olmalıdır. TÜRSAB üyelik belgesi de bulunulan yerin yasal bir seyahat acentesi ofisi olup olmadığını anlamanıza yardım edecektir.
İlanlara Dikkat!
Seyahat acentesi ürünleri ile ilgili bilgileri ilanlar, reklamlar ve broşürlerle duyururlar. İlan ve reklamlarda tanıtılan ürünün tüm özellikleri yer almaz. Ancak, özellik olarak belirtilen tüm unsurlar seyahat acentesinin tüketiciye karşı sorumluluğundadır. Broşürler genellikle ilan ve reklamdan çok daha ayrıntılıdır. Broşürdeki tüm bilgiler seyahat acentesi tarafından doğruluğu garanti edilmiş bilgilerdir. Tercihinizi yapacağınız tatil paketine ait broşürünü alın ve saklayın.
Seyahat acentelerinin önemli hizmetlerinden biri de enformasyondur. Siz, seyahat acentesi yetkilisine tatil tercihlerinizi belirtin ve onun bu konudaki fikrini alın. Kitlesel paket tatillerin dışında, size özel, istediğiniz gibi organizasyon yapabilirler. Broşür ile belirtilen unsurlar dışında bir tatile karar verdiyseniz ya da size broşür bilgileri dışında başkaca bilgiler verildi ise, bunları yazılı olarak isteyin.
Sözleşmeyi Yanınızda Bulundurun!
Tatilinizi seçtiniz ve rezervasyonunuzu yaptırdınız. Ödediğiniz bedel karşılığı bir makbuz aldınız. Bu makbuzun yanısıra size rezervasyonunuzu belirten, içinde ulaşım, konaklama tarihleri ve şekilleri belirtilen bir başka belge daha verilecektir. Bu belgeye “Voucher” denir. Kimi zaman bu belgede sadece konaklama bilgileri yer alır. Özellikle ulaşımı kendiniz organize ediyorsanız bu belge, ilgili konaklama tesisine giriş yaparken size gerekli olacak ve bir sureti tesise teslim edilecektir.
Eğer gezi şartlarını, özellikle iptal şartlarını ve diğer hususları belirten bir sözleşme, seyahat acentesi yetkilisi ile sizin tarafından imzalandı ise...
Böyle bir sözleşmenin imzalanması halinde bir suretini siz de alın ve saklayın. Bazen, gezi şartları broşürlerin arkalarında veya voucherin arka yüzünde yer alır. Bu şartları okuyun ve buna göre davranın. Unutmayın ki; özellikle grup seyahatler bir ya da bir kaç kişinin mazeret ya da istemlerine göre değiştirilemezler. Hele hele ulaşım uçak ile ise, bu konuda uluslararası sivil havacılık kuralları karşısında seyahat acentesinin dahi yapabileceği pek bir şey yoktur.
Seyahat Planının Ayrıntılarını Sorun!
Satın aldığınız tatile ait broşürü iyi inceleyin. Merak ettiğiniz her konuyu seyahat acentenize sorun.
Gideceğiniz yeri ve iklimi, alışveriş, spor olanakları gibi konuları seyahat acentenizden öğrenebilirsiniz. Ulaşımı kendiniz gerçekleştiriyorsanız, gidilecek tesisin bulunduğu yeri çok iyi öğrenmek, nasıl gidileceği konusunda seyahat acentenizden bilgi almak, size zaman kazandıracaktır.
Memnun Değilseniz...
Bilinçli ve çağdaş bir tüketici olarak tatilinizi seyahat acentesinden satın aldınız. Buna rağmen bir şeyler kötü gidiyor... Ne yapacaksınız?
Sorunlarınızı Doğru Belirleyin!
Bu iş için şu sorulara cevap arayın: - Seyahat acentesinin bana verdiği bilgiler doğru mu?
- Tesis olması gereken nitelikte mi?
- Seyahat acentesince taahhüt edilen hizmetleri alabiliyor muyum?
- Hizmet (işletme) kalitesi olması gereken nitelikte mi?
- Eksik olan ne?
Özellikle son soruya vereceğiniz cevap çok önemlidir. Bu cevabın somut olmasına dikkat edin.
Adım Adım Yapılması Gerekenler 1. Tesbit Ettiğiniz Eksikliğin Giderilmesini İsteyin!
2. Eksikliği En Kısa Sürede Seyahat Acentenize Bildirin!
3. Seyahat Acentenizle Görüşmeden Tesisi Terk Etmeyin!
4. Rahatsızlığınızı Belgeleyin!
5. Şikayetiniz Karşılığında, Varsa Talebinizi Bildirin!
6. TÜRSAB’a Başvurun!
Sorununuza seyahat acenteniz ile bir çözüm bulamadığınız takdirde Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği bünyesindeki “Tüketici Sorunları Bölümüne” başvurabilirsiniz. Başvurunuz derhal değerlendirilmeye alınacak, seyahat acentenizle çözüm bulunması için TÜRSAB yetkilileri temas edeceklerdir.
7. Tahkim Kurulu’nda Talebiniz Sonuca Bağlanır!
Talebinizin tüketici sorunları bölümü ve tüketici komisyonu tarafından çözüme kavuşturulmaması veya bulunan çözümlerin seyahat acentesi tarafından kabul edilmemesi halinde, TÜRSAB bünyesinde uzman hukukçu ve seyahat acentelerinden oluşan Hakem Heyeti'ne dava açabilirsiniz. Adli yargıda, yani adliyelerde bulunan hukuk mahkemelerinde açılacak tazminat veya alacak davası ile aynı nitelikte sonucu verecek olan bu davanız bir iki ayla ifade edilebilecek çok kısa sürede sonuca bağlanacaktır. Tahkim Kurulu’nun kararı tıpkı mahkeme kararı gibi icra dairesine ibraz edilip borçlu hakkında işlem yapılır. Tum tuketicilere hayırlı alışverişler dilerim. |
